Langdurig ziek: hoe weet je wanneer je klaar bent om weer aan het werk te gaan?

Je bent langdurig ziek, gelukkig niet chronisch en je voelt je ook steeds beter. Dus ooit wil je weer terug naar de arbeidsmarkt. Maar wat is nou het moment dat je zegt: ik ben er klaar voor? Ik zal je gelijk uit de droom helpen, er bestaat geen standaard antwoord. Maar ik kan je wel meenemen in mijn proces, misschien vind je hier wat tips die jou helpen of op zijn minst herkenning.

Mijn ziekteproces
Sinds bijna 3 jaar ben ik ziek thuis waarvan 2 jaar in de ziektewet door een burnout als gevolg van een Post Traumatische Stress Stoornis (PTSS) met alles erop en eraan: een depressie, paniek- en angstaanvallen, slaapproblemen, nachtmerries, chronische vermoeidheid en nog een hele waslijst waar ik je verder niet mee zal vermoeien.
Het eerste jaar dat ik uitviel, kon ik het maar moeilijk accepteren dat ik ziek was. Ook duurde het voor mijn gevoel zo lang. Dat had ik niet verwacht. Ik ben een vechter, dus dat is wat ik deed. Ik was continu aan het vechten tegen wat was, de situatie zoals die zich aandiende. Zoveel weerstand had ik tegen mijn ziek-zijn dat ik er nog vermoeider van werd.  Het hielp me nog verder van huis. Ik kon me er maar niet bij neerleggen. Ik, die altijd doorging, ik, die mijn status ontleende aan mijn baan. Ik heb zelfs freelance klussen aangenomen in de eerste maanden dat ik ziek was om toch maar bezig te blijven en ‘feeling te houden’ met mijn werkgebied. Met alle gevolgen van dien: paniekaanvallen met heel veel stress, terwijl ik juist zo hard rust nodig had. Ik raakte verder van huis; ik kreeg een gevaarlijke maagbacterie, ik scheurde mijn enkelbanden (derdegraads) en ik belandde op de motorkap van een taxi. Allemaal tekenen dat ik nog rustiger aan moest doen. Toen ik dat doorhad, begon ik het langzaam te accepteren. Ik was nog steeds ziek, ik bracht dagenlang op de bank door, maar ik zat mezelf in ieder geval niet meer in de weg. Tot dan toe wilde ik uit de situatie, vluchten, maar de bedoeling van dit alles was dat ik er juist voor ging zitten, ging doorvoelen, nu eens niet ging wegrennen voor de moeilijke emoties.

Ben je er echt klaar voor?
Het moraal van dit verhaal en wat ik je wil meegeven: waarom wil je weer aan de slag? Wat zijn je motieven? Is dit wegrennen voor de situatie zoals die is? Mag je van jezelf ziek zijn en jezelf rust en tijd gunnen om weer te herstellen? Heb je geaccepteerd dat je ziek bent? In ieder geval voor nu. Waarmee ik niet wil zeggen dat het niet goed is om je toekomstplaatje voor ogen te houden. Een wenselijke situatie waar je naartoe wilt. Dat kan juist motiverend werken. Maar in welke energie bevind je je nu? In je vechthouding? Net als ik toen? Of komt deze wens intrinsiek uit jouzelf? Vanuit rust en kriebels om aan de slag te gaan? Forceer in ieder geval niets, neem je tijd om echt goed te herstellen. En durf goed in je innerlijke spiegel te kijken. Ben je er echt aan toe? Of zeggen de stemmetjes in je hoofd dit tegen jou?

Angst: geen goede raadgever
Het kan zijn dat er allerlei angsten en onzekerheden bovenkomen als je erover denkt om weer aan de slag te gaan.  Misschien heb je ook nog echt beperkingen waar je tegenaan loopt. Vragen die kunnen rijzen zijn dan: kan ik het wel aan? Doe ik er goed aan om weer aan het werk te gaan? Is dit de juiste timing? Misschien ben je bang voor wat komen gaat. Voor het onbekende. Voor de verandering. Of je bent bang voor een terugval en dat je klachten verergeren. Anderen willen weer niet hun luxe (inkomens)positie verliezen. Deze vragen en zorgen zijn allemaal normaal. Je hebt een behoorlijke tijd in je eigen veilige setting geleefd. Maar door vanuit angst te gaan leven, kun je jezelf een heleboel moois misgunnen. Onderzoek je angsten en zorgen. Geef ze aandacht en erken ze. Zijn ze ze reëel? Zo ja, geef er dan gehoor aan. Misschien is het nog niet de juiste tijd om te werken. Of zijn er andere alternatieven of zijn er zelfs oplossingen te bedenken. Zo nee, probeer voorbij de angsten te kijken richting je hart. En positief te denken. Bedenk je dat het leven waar je van droomt, zich aan de andere kant van angst bevindt. Maar je moet eerst de drempel over. Weer aan het werk gaan, kan het mooiste cadeau zijn wat je jezelf kunt doen.  Je draait weer mee in de maatschappij, hebt weer vele sociale contacten, ook heb je afleiding van je klachten zodat je geen totale focus meer hebt op je ziekte. Het kan je ook heel veel positieve energie geven. Er is meer mogelijk dan je denkt qua passend werk. Denk in mogelijkheden. En gun het jezelf!

Het UWV is niet je vijand
Het kan zijn dat je te maken hebt met een instantie als het UWV. Er gaan wat horrorverhalen de ronde waarin het UWV uit de bus komt als een monster. Er zullen gerust gevallen zijn waarin het UWV misschien steken laat vallen. Net als in alle andere organisaties. Maar houd voor ogen dat het UWV er is om jou te helpen. Zodat jij op een duurzame manier en voor langere tijd weer aan het werk gaat. Want eerlijk is eerlijk, thuiszitten is misschien even leuk, maar op een gegeven moment komen de muren op je af.

Als je gesprekken hebt met het UWV, wees open en eerlijk over wat jou mankeert, wees hierin zo concreet mogelijk. Wat lukt wel en wat niet?  Vertel hen over je wensen en vraag ze waar zij jou bij kunnen helpen. Misschien kun je niet het werk doen wat je deed, maar kunnen ze je helpen met het vinden van ander werk waar er rekening wordt gehouden met jouw klachten. Of misschien is vrijwilligerswerk wat voor je. En wat niet gaat, gaat niet. Maar leg ze heel duidelijk uit waarom niet.

Tips
Op een gegeven moment, als je klachten afnemen ontstaat er meer ruimte. Je merkt dan dat er minder tijd en energie gaat zitten in je ziekte. Je voelt dat je meer kunt of langer iets kunt. Je gaat steeds meer denken aan hoe het zou zijn om weer te werken. Kortom, het gaat kriebelen. Dat zijn de eerste tekenen van het kantelpunt, het moment dat je besluit dat je klaar bent om te werken. Dit kan geleidelijk gaan. Je zou een aantal dingen kunnen overwegen:

– Is de stap naar (betaald) werk nog te groot? Onderzoek dan de mogelijkheden voor vrijwilligerswerk. Vrijwilligerswerk is vaak flexibeler, je kunt goede afspraken maken over pauzes, wat je wel of niet wilt of kunt doen en ook kun je starten met een klein aantal uren. Het is makkelijker, als je een slechte dag hebt, om af te zeggen. Het is tenslotte vrijwillig.
– Wil je iets in je eigen vakgebied doen en is er geen vrijwilligerswerk op dat gebied? Misschien is een freelance klus iets voor je. Of als het nog te vroeg is om je te binden aan een opdrachtgever, kun je kijken of er vrienden, familie of kennissen iemand nodig hebben met jouw kennis en ervaring. Vaak hebben mensen begrip voor je situatie en ze zijn allang al blij dat iemand met verstand van zaken hen helpt. Het kan zijn dat dit je net het laatste zetje en zelfvertrouwen geeft om de volgende stap richting betaald werk te gaan doen.
– Als je vrijwilligerswerk of een (eigen) project gaat doen, houd dan een dagboek bij. Wat doe je op een dag? Waar loop je tegenaan? Wat gaat goed? Wat gaat (nog) niet? Hoeveel uren kun je op een dag achter elkaar werken? Let op: vergeet ook dan niet voldoende rust en pauzes in te bouwen. Door dingen op te schrijven, krijg je veel (zelf)inzicht. Misschien lukt het je, als het goed gaat, om voorzichtig de uren op te bouwen? Het bijhouden kan heel motiverend werken. Je doet misschien meer op een dag dan dat je zelf denkt.
– Zorg voor voldoende structuur. Sta elke dag op tijd op. En ga op hetzelfde tijdstip naar bed. Als je een project of vrijwilligerswerk hebt, probeer ook hier vaste dagen en tijden in aan te houden. Ook als je je een keer minder voelt, kijk of je de grenzen kunt opzoeken. Zonder er natuurlijk fors overheen te gaan. Maar soms kunnen we meer dan we denken. En als we eenmaal beginnen, merken we soms dat het eigenlijk goed voor ons is. En gaat het niet? Dan weet je dat ook weer.

Heel binnenkort ga ik de sprong naar betaald werk wagen. Inmiddels voel ik me zoveel beter en kijk ik er heel erg naar uit om weer aan het werk te gaan.  Ik deed al vrijwilligerswerk en dat gaat nu een poosje verrassend goed. Binnen niet al te lange tijd ga ik het gesprek aan met het UWV om te kijken naar passend werk.

Mocht je zelf ook stappen willen zetten naar vrijwilligers- of betaald werk en heb je te maken met het UWV? Overleg dan altijd met hen wat je plannen zijn. Ik vertel deze tips vanuit mijn eigen persoonlijke ervaring. Ze zijn er ter inspiratie. Maar ik ben geen (arbeids)deskundige. En ieders situatie is anders. Zorg dat je het UWV op de hoogte houdt. Anders kan dit misschien gevolgen hebben voor je uitkering. Ik wens je veel succes!

Volg en Like ons

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.